Azərbaycan Respublikasında sahibkarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olan şəxslər üçün vergi sistemində bir neçə seçim mövcuddur. Onlardan biri də sadələşdirilmiş vergidir. Bu vergi növü kiçik və orta sahibkarlar üçün nəzərdə tutulmuş sadələşdirilmiş hesabatlıq və daha aşağı vergi yükü ilə fərqlənir.
Sadələşdirilmiş vergi nədir?
Sadələşdirilmiş vergi – sahibkarlıq fəaliyyəti göstərən fiziki və hüquqi şəxslərin əldə etdikləri gəlirdən müəyyən faiz dərəcəsi ilə hesablanan vergi növüdür. Bu sistemdə əlavə olaraq ƏDV (əlavə dəyər vergisi) və ya gəlir vergisi kimi öhdəliklər tələb olunmur. Yəni sahibkar həm bürokratik hesabatlardan, həm də mürəkkəb mühasibatlıq proseslərindən azad olur.
Bu vergi növü, əsasən, kiçik bizneslərin inkişafını stimullaşdırmaq, bazara yeni daxil olan sahibkarların yükünü azaltmaq və sadə vergi uçotu imkanları yaratmaq məqsədilə tətbiq olunur.
Kimlər sadələşdirilmiş vergi ödəyicisidir?
Azərbaycan qanunvericiliyinə əsasən, sadələşdirilmiş vergi ödəyicisi ola biləcək şəxslər bunlardır:
- İllik dövriyyəsi 200.000 manatdan çox olmayan fiziki və hüquqi şəxslər.
- Ticarət və ictimai iaşə fəaliyyəti ilə məşğul olan sahibkarlar (məsələn, mağazalar, restoranlar, kafe və s.)
- Sadələşdirilmiş vergi sistemi seçməklə, əlavə olaraq ƏDV ödəyicisi olmaq öhdəliyi daşımayan şəxslər.
- Qanunvericiliyə uyğun istisnalar xaricində qalan digər kiçik sahibkarlar.
Burada əsas şərt sahibkarın illik gəlir həddi və fəaliyyət sahəsidir. Əgər dövriyyə 200.000 manatdan çoxdursa, bu halda sahibkar ümumi vergi sisteminə keçməlidir.
Sadələşdirilmiş vergi dərəcələri
Sadələşdirilmiş verginin dərəcələri fəaliyyət sahəsinə görə fərqlənir:
- Bakı şəhərində: dövriyyənin 2%-i məbləğində.
- Regionlarda: dövriyyənin 1%-i məbləğində.
- İctimai iaşə fəaliyyəti üçün: gəlirin 8%-i.
Bu dərəcələr sahibkarın fəaliyyət sahəsi və yerinə görə müəyyən edilir.
Sadələşdirilmiş verginin üstünlükləri
- Sadə hesabatlıq – mürəkkəb mühasibat uçotu tələb olunmur.
- Aşağı vergi yükü – dövriyyədən cəmi 1–2% vergi tutulur.
- ƏDV-dən azadolma – sadələşdirilmiş vergi ödəyiciləri ƏDV ödəmirlər.
- Kiçik sahibkarlar üçün əlverişli şərait yaradır.
Nəticə
Sadələşdirilmiş vergi sistemi Azərbaycanda kiçik və orta sahibkarlar üçün ən əlverişli vergi rejimlərindən biridir. Əgər sizin fəaliyyətinizin illik dövriyyəsi 200.000 manatdan çox deyilsə və ticarət, iaşə və ya digər xidmət sahəsində çalışırsınızsa, bu halda sadələşdirilmiş vergi sizin üçün ən uyğun seçim ola bilər.
Sadələşdirilmiş vergi seçərək həm vergi yükünüzü azalda, həm də mühasibatlıq proseslərinizi sadələşdirə bilərsiniz.
